← Shiva Sutras
Tritiya Unmesa — Anavopaya

Sutra 3.42

भूत कञ्चु की तदा विमुक्तो भूयः पति समः परः

തർജ്ജമ

ഭൂതങ്ങളെയും കഞ്ചുകങ്ങളെയും (ആവരണങ്ങളെയും) ലംഘിക്കുമ്പോൾ, അവൻ വീണ്ടും വിമുക്തനാകുന്നു; പതിവിന് (ശിവന്) തുല്യനും പരനും ആകുന്നു.

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം സാധകന്റെ അന്തിമമായ പരിണാമത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'ഭൂതങ്ങൾ' എന്നാൽ പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ സ്ഥൂല ശരീരത്തെയും പ്രപഞ്ചത്തെയും, 'കഞ്ചുകങ്ങൾ' എന്നാൽ ആത്മാവിനെ മൂടിനിർത്തുന്ന അഞ്ച് ആവരണങ്ങളെയും (കല, വിദ്യ, രാഗ, കാല, നിയതി) കുറിക്കുന്നു. സാധാരണ അവസ്ഥയിൽ ജീവാത്മാവ് ഈ പരിമിതികൾക്കുള്ളിൽ കുടുങ്ങി താനൊരു പരിമിത ജീവിയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ അനുപായത്തിലൂടെയോ അഥവാ തീവ്രമായ ഗ്രഹണത്തിലൂടെയോ ഈ ഭൗതികവും സൂക്ഷ്മവുമായ എല്ലാ ആവരണങ്ങളും ഭേദിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ജീവാത്മാവ് തന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വരൂപത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.

ഇവിടെ 'ഭൂയഃ' (വീണ്ടും) എന്ന പദം അത്യന്തം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. മുക്തി എന്നത് ഒരു പുതിയ നേട്ടമല്ല, മറിച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ടതെന്ന് തോന്നിയ സ്വന്തം ദിവ്യത്വത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവാണ്. ആവരണങ്ങൾ നീങ്ങുമ്പോൾ, സാധകൻ ഇനി ഒരു ജീവനല്ല, മറിച്ച് 'പതി'യായ ശിവന് തുല്യനാകുന്നു. ദ്വൈതം പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാകുകയും, പരിമിതമായ ഞാൻ എന്ന ബോധം അനന്തമായ പരശിവ ബോധത്തിൽ ലയിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഇതാണ് ത്രികാ ദർശനത്തിലെ പരമമായ ലക്ഷ്യം.

ധ്യാനം

ഇന്നു ദിവസം മുഴുവൻ, നിങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന ഓരോ ശാരീരിക അസ്വസ്ഥതയെയോ മാനസിക പരിമിതിയെയോ (ഭയം, കാലചിന്ത, വിധിയുടെ ഭാരം) കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ, അവയെ തടസ്സങ്ങളായി കാണാതെ, അഴിച്ചുമാറ്റപ്പെടേണ്ട കഞ്ചുകങ്ങളായി കാണുക. "ഇത് ഞാനല്ല, ഇത് എന്റെ മേലുള്ള ഒരു ആവരണം മാത്രം" എന്ന് ഉറച്ച ബോധത്തോടെ ഓർക്കുക. ഓരോ തവണ ഇങ്ങനെ ബോധപൂർവ്വം ആവരണങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുമ്പോഴും, അവയ്ക്കപ്പുറത്തുള്ള നിങ്ങളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും ശിവത്വവും കൂടുതൽ വെളിച്ചം വീശട്ടെ.

A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.

Does this reading ring true?
Get your free birth chart → Sign in and the readings shift to your own placements.

Go deeper