Sutra 3.43
വിവർത്തനം
പ്രാണവുമായുള്ള ബന്ധം സ്വാഭാവികമാണ്.
അർത്ഥം
ഈ സൂത്രം അണവോപായത്തിന്റെ പരിപൂർണ്ണതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ 'പ്രാണൻ' എന്നത് ശ്വാസോച്ഛ്വാസങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ചൈതന്യത്തിന്റെയും ശരീരത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള ജീവശക്തിയുടെ ഒഴുക്കാണ്. സാധാരണഗതിയിൽ മനുഷ്യൻ ഈ പ്രാണശക്തിയെ നിയന്ത്രിക്കാനോ മാറ്റാനോ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, യഥാർത്ഥത്തിൽ ചൈതന്യവും പ്രാണവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഒരു കൃത്രിമമായ പ്രയത്നത്താൽ ഉണ്ടാക്കിയതല്ല, മറിച്ച് അത് പൂർണ്ണമായും സ്വാഭാവികവും (നൈസർഗ്ഗികം) സ്വയംസിദ്ധവുമാണ്.
ശിവതത്ത്വവും ജീവാത്മാവും തമ്മിലുള്ള വേർതിരിവ് മായയാൽ ഉണ്ടാക്കിയതാണെന്നും, യഥാർത്ഥത്തിൽ അവ ഒന്നുതന്നെയാണെന്നും തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ ഈ സ്വാഭാവിക ബന്ധം വെളിപ്പെടുന്നു. പ്രാണൻ ശിവന്റെ സ്പന്ദനമാണ്; അതിനെ വേർതിരിച്ച് കാണുന്നിടത്താണ് ബന്ധനം, അത് സ്വന്തം സ്വഭാവമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നിടത്താണ് മോക്ഷം. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, പ്രാണനെ പിടിച്ചുനിർത്താനുള്ള കഠിനമായ ശ്രമങ്ങൾക്ക് പകരം, അതിന്റെ സ്വാഭാവികമായ ഒഴുക്കിൽ ലയിച്ചുചേരുന്ന അവസ്ഥയാണ് ഇവിടെ വിവക്ഷിക്കുന്നത്.
ധ്യാനം
ഇന്ന് ശ്വാസം എടുക്കുമ്പോഴും വിടുമ്പോഴും അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാനോ മാറ്റാനോ ശ്രമിക്കാതെ, അത് സ്വയം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു സ്വാഭാവിക പ്രക്രിയയാണെന്ന് നിരീക്ഷിക്കുക. "ഞാൻ ശ്വസിക്കുന്നു" എന്ന ഭാവം മാറ്റി, "ശ്വസനം സംഭവിക്കുന്നു" എന്ന ബോധത്തോടെ ഇരിക്കുക. ശ്വാസവും ചൈതന്യവും തമ്മിൽ യാതൊരു അകലമില്ല, അവ ഒരേ നദിയുടെ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് ആ ഒഴുക്കിൽ വിശ്രമിക്കുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.