Sutra 3.44

തർജ്ജമ

നാസികയുടെ ഉള്ളിലും മധ്യത്തിലും സംയമം (ഏകാഗ്രത) കൊണ്ട്, ഇട, വല, സുഷുമ്ന എന്നീ നാഡികളിൽ എന്ത് പ്രയോജനം?

അർത്ഥം

ഈ സൂത്രം ശ്വാസത്തിന്റെയും മനസ്സിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നാസികയുടെ ഉള്ളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ശ്വാസത്തിലും, അതിന്റെ മധ്യബിന്ദുവിലും പൂർണ്ണമായ ഏകാഗ്രത (സംയമം) നിലനിർത്തുമ്പോൾ, യോഗിയുടെ ചൈതന്യം ഇടനാഡി (സവ്യ), വലനാഡി (അപസവ്യ), സുഷുമ്നാ നാഡി എന്നീ പ്രാണനാഡികളുടെ ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്ന് അതീതമാകുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ പ്രാണായാമം വഴി ഈ മൂന്ന് നാഡികളെയും ശുദ്ധീകരിച്ച് സുഷുമ്നയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്, എന്നാൽ ഇവിടെ സംയമത്തിന്റെ തീവ്രത കൊണ്ട് ആ ശ്രമം തന്നെ അനാവശ്യമാകുന്നു.

ശ്വാസത്തിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തും പ്രവാഹത്തിലും ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ, ദ്വൈതബോധത്തെ നിലനിർത്തുന്ന ഇട-വല നാഡികളുടെ പ്രവർത്തനം സ്വാഭാവികമായി ലയിക്കുന്നു. അപ്പോൾ 'സുഷുമ്നയിൽ പ്രവേശിക്കണം' എന്ന ചിന്ത പോലും അതിക്രമിക്കപ്പെടുന്നു. കാരണം, ആഴത്തിലുള്ള സംയമത്തിൽ പ്രാണനും മനസ്സും ഒന്നായിത്തീരുമ്പോൾ, നാഡികൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസവും അവയിലൂടെയുള്ള പ്രയാണവും അർത്ഥശൂന്യമാകുന്നു. യോഗിക്ക് നേരിട്ട് ശിവതത്ത്വത്തിന്റെ വികാസം (ഉന്മേഷം) അനുഭവപ്പെടുന്നു; അവിടെ മാർഗ്ഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനമില്ല.

ധ്യാനം

ഇന്ന് ശ്വാസം വലിക്കുമ്പോഴും വിടുമ്പോഴും, കാറ്റ് മൂക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന സ്പർശനത്തിൽ മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക. ശ്വാസം ഇടതുവശത്തൂടെയാണോ വലതുവശത്തൂടെയാണോ പോകുന്നത് എന്ന് ചിന്തിക്കാതെ, ശ്വാസത്തിന്റെ തുടക്കവും അവസാനവും സംഭവിക്കുന്ന മധ്യബിന്ദുവിൽ (മൂക്കിന്റെ അഗ്രഭാഗത്ത്) മനസ്സിനെ ഉറപ്പിക്കുക. "എന്റെ ശ്വാസം ഏത് നാഡിയിലൂടെയാണ് പോകുന്നത്?" എന്ന ചോദ്യം ഉയർന്നുവന്നാൽ, അത് ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും ശ്വാസത്തിന്റെ സ്പർശനത്തിലേക്ക് മടങ്ങുക. ഈ ലളിതമായ ഏകാഗ്രതയിലൂടെ മനസ്സ് സ്വാഭാവികമായി നിശ്ചലമാകുമ്പോൾ, ദ്വന്ദ്വങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മുക്തി അനുഭവിക്കാൻ ശ്രമിക്കുക.