Sutra 3.5
Translation
ନାଡ଼ି ସଂସାର-ଭୂତ ଜୟ-ଭୂତ କୈବଲ୍ୟ-ଭୂତ ପୃଥକ୍ତ୍ଵାନି
Meaning
ଏହି ସୂତ୍ରରେ ଯୋଗୀଙ୍କର ନିଜର ଶରୀର ଏବଂ ଶକ୍ତି ସହିତ ଥିବା ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ବୁଝାଯାଇଛି। ନାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ମାର୍ଗ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ଚେତନା ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ନିଜର ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ସେତେବେଳେ ସେ ସଂସାର ବା ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଜୟ କରିପାରେ।
ଏଠାରେ 'ପୃଥକ୍ତ୍ଵ' ଅର୍ଥାତ୍ ପୃଥକତା ହେଉଛି ଅଜ୍ଞାନତା। ଯେତେବେଳେ ସାଧକ ନିଜକୁ ଶରୀର ଓ ନାଡ଼ିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲି ମନେକରେ, ସେତେବେଳେ ସେ କୈବଲ୍ୟ ବା ମୁକ୍ତିରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଏ। ଯଦି ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଶିବଙ୍କର ହିଁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାଶ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରେ, ତେବେ ସେହି ନାଡ଼ି ଓ ସଂସାର ମଧ୍ୟ ତା ପାଇଁ ମୁକ୍ତିର ମାର୍ଗ ପାଲଟିଯାଏ।
Contemplation
ଆଜି ଦିନସାରା ଯେତେବେଳେ ବି ଆପଣଙ୍କ ମନରେ କୌଣସି ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ଉତ୍ତେଜନା ଅନୁଭବ ହେବ, ସେତେବେଳେ ନିଜର ଶ୍ଵାସ-ପ୍ରଶ୍ଵାସକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ଯେ ଏହି ଶ୍ଵାସ କେବଳ ବାୟୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଚେତନାର ହିଁ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରବାହ। ନିଜକୁ ଶରୀରର ସୀମା ଭିତରେ ଆବଦ୍ଧ ନ ମାନି, ସେହି ପ୍ରବାହ ସହିତ ଏକାକାର ହୋଇଯିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.