Sutra 3.6
ಭಾಷಾಂತರ
ಮೋಹದ ಆವರಣದಿಂದ (ಅಥವಾ ಮೋಹವೆಂಬ ಮುಸುಕಿನಿಂದ) ಸಿದ್ಧಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಆದರೆ ಆಳವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೋಹವೆಂದರೆ ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಭ್ರಮೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ, ಇದು ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಮೋಹವೇ ಪರಮ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಜೀವಾತ್ಮನು ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಶಿವನನ್ನು ಮರೆತು, ತಾನು ಸೀಮಿತವಾದ ದೇಹ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ಭ್ರಮಿಸುವುದೇ 'ಮೋಹ'. ಈ ಭ್ರಮೆಯ ಆವರಣವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಯೋಗಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ಸಿದ್ಧಿ) ನೀಡುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮೋಹವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಟಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಶಿವನು ತನ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ತಾನೇ ಮೋಹಗೊಂಡು ಜಗತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ 'ಸಿದ್ಧಿ' ಎಂಬ ಪದವು ಕೇವಲ ಐಹಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಹವನ್ನೇ ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೋಹವು ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಖರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವಿರುವಂತೆ, ಈ ಮೋಹದ ಆವರಣದೊಳಗೇ ಮುಕ್ತಿಯ ಬೀಜವು ಅಡಗಿದೆ. ಸಾಧಕನು ತನ್ನ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಲು ಹೋಗದೆ, ಆ ಭ್ರಮೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ, ಆ ಮೋಹವೇ ಅವನನ್ನು ಪರಮ ಸತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ವಾಹನವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಭ್ರಮೆಯೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧ್ಯಾನ
ಇಂದಿನ ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೋಪ, ಆತಂಕ, ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸೆ) ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಾಗ, ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಆ ಭಾವನೆಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. "ಈ ಮೋಹವೇ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಕ್ಷಣ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದೇ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ" ಎಂದು ಮನನ ಮಾಡಿ. ಆ ಭಾವನೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ. ಆ ಭ್ರಮೆಯ ಆವರಣವೇ ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಂದು ಅರಿತ ಕ್ಷಣ, ಆ ಭಾವನೆಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬಂಧಿಸುವ ಬದಲು, ನಿಮ್ಮ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.