Sutra 3.8
വിവർത്തനം
ജാഗ്രത് അവസ്ഥയാണ് രണ്ടാമത്തെ കരം (കൈ അഥവാ ഉപായം).
അർത്ഥം
ശിവസൂത്രങ്ങളുടെ മൂന്നാം ഖണ്ഡമായ ആണവോപായത്തിൽ, ജാഗ്രത് അവസ്ഥയെ (ഉണർന്നിരിക്കുന്ന അവസ്ഥ) ഒരു 'കരം' അഥവാ കൈയായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ 'കരം' എന്നത് ഒരു ഉപകരണത്തെയോ മാർഗ്ഗത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സാധാരണഗതിയിൽ ജാഗ്രത് അവസ്ഥയെ ബാഹ്യലോകവുമായുള്ള ഇടപെടലും ദ്വൈതബോധവും നിറഞ്ഞതായിട്ടാണ് നാം കാണുന്നത്. എന്നാൽ ത്രികാ ദർശനത്തിൽ, ഈ ബാഹ്യബോധം തന്നെ ശിവചൈതന്യത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനദ്വാരമാണ്. ബാഹ്യലോകം ശിവന്റെ പ്രകടനം (ആഭാസം) മാത്രമാണെന്ന് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ, ജാഗ്രത് അവസ്ഥ ഒരു തടസ്സമല്ല, മറിച്ച് ദൈവികശക്തിയെ പ്രയോഗിക്കാനുള്ള രണ്ടാമത്തെ കൈയായി മാറുന്നു.
ഈ സൂത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ആന്തരികമായ ധ്യാനം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പുറംലോകത്തോടുള്ള പ്രതികരണങ്ങളും പ്രവൃത്തികളും കൂടി ആത്മസാക്ഷാത്കാരത്തിനുള്ള ഉപാധികളാണെന്നാണ്. പഞ്ചേന്ദ്രിയങ്ങൾ വഴി ലഭിക്കുന്ന അനുഭവങ്ങളെ ദ്വൈതബോധത്തോടെ കാണാതെ, അവയെല്ലാം ശിവന്റെ വിളയാട്ടമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, ജാഗ്രത് അവസ്ഥ ഒരു ശക്തികേന്ദ്രമായി മാറുന്നു. ലോകം മിഥ്യയല്ല, മറിച്ച് പരശിവന്റെ പ്രകാശം തന്നെയാണ്; ഈ ബോധത്തോടെ ജീവിക്കുമ്പോൾ ഓരോ പ്രവൃത്തിയും പൂജയാകുന്നു.
ചിന്തനം
ഇന്ന് നിങ്ങൾ ജാഗ്രത് അവസ്ഥയിൽ ചെയ്യുന്ന ഏതെങ്കിലും ഒരു ലളിതമായ പ്രവൃത്തി, ഉദാഹരണത്തിന് വെള്ളം കുടിക്കുകയോ നടക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിനെ യാന്ത്രികമായി ചെയ്യാതെ പൂർണ്ണ ബോധത്തോടെ ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്യുന്ന കൈയോ കാലോ നിങ്ങളുടേത് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ശിവചൈതന്യം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു മാർഗ്ഗമാണെന്ന് ഭാവിക്കുക. ബാഹ്യലോകത്തെ ശബ്ദങ്ങളെയും രൂപങ്ങളെയും തടസ്സങ്ങളായി കാണാതെ, അവ ശിവന്റെ പ്രകാശം വിളയാടുന്ന രംഗങ്ങളായി കാണുക. "ഈ ലോകം എനിക്ക് പുറമെയുള്ളതല്ല, എന്റെ സ്വന്തം ചൈതന്യത്തിന്റെ വികാസമാണ്" എന്ന ബോധത്തോടെ ഓരോ നിമിഷവും ജീവിക്കുക.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.