Sutra 3.9
ಭಾಷಾಂತರ
ನರ್ತಕ ಆತ್ಮ.
ಅರ್ಥ
ಈ ಸೂತ್ರವು ಅಂತಿಮ ಸತ್ಯದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಒಂದು ಮಹಾನ್ ನೃತ್ಯಗಾರನಾಗಿ (ನರ್ತಕ) ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ 'ಆತ್ಮ' ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸು ಅಥವಾ ದೇಹವಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೇ ಶಿವನ ನೃತ್ಯದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಶಿವನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿರುವ ದೇವತೆಯಲ್ಲ; ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನಂತ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ನೃತ್ಯಗಾರ. ಈ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನಿಜವಲ್ಲವೋ ಅದು ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಯಾವುದು ಈ ನೃತ್ಯದಿಂದ ಬೇರೆಯಲ್ಲವೋ ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ತ್ರಿಕ ದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನೃತ್ಯವು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುವುದಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಭಾವನೆಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ-ಸ್ವಪ್ನ-ಸುಷುಪ್ತಿ ಅವಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆ ದೈವಿಕ ನರ್ತಕನ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಧಕನು ತಾನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕನೆಂದು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ನರ್ತಕನೆಂದು ಭ್ರಮೆಪಡುವ ಬದಲು, ತಾನೇ ಆ ನೃತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿಯೂ, ನೃತ್ಯವಾಗಿಯೂ, ನರ್ತಕನಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಏಕೈಕ ಚೈತನ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬೇಕು. ಜಗತ್ತಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಹಿಂದೆ ಏಕೈಕ ಚೇತನದ ಲಯಬದ್ಧ ಸ್ಪಂದನವಿದೆ.
ಧ್ಯಾನ
ಇಂದಿನ ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ, ನೀವು ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಯಾರೊಂದಿಗಾದರೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಕೈ ಬೀಸುವುದು, ನಡೆಯುವುದು, ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಆಲೋಚಿಸುವುದು - ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ 'ನಾನು' ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ. ಬದಲಾಗಿ, ಈ ಚಲನೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ನೃತ್ಯದ ಭಂಗಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ನೀವು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನೃತ್ಯವೇ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲಕ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಪ್ರತಿ ಕ್ಷಣವೂ 'ಈ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ನರ್ತಕನಾದ ಶಿವನೇ ಇದ್ದಾನೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.