Sutra 1.11

Translation

त्रितयभोक्ता वीरेशः (Tritaya-bhoktā vīreśaḥ) तीन अवस्थाको भोक्ता नै वीरहरूको स्वामी हो।

Meaning

यहाँ 'त्रितय' भन्नाले जाग्रत, स्वप्न र सुषुप्ति—यी तीन अवस्थाहरूलाई बुझाउँछ। सामान्यतया मानिस यी तीन अवस्थाहरूको अधीनमा रहन्छ, तर जो साधकले आफ्नो चेतनालाई यी तीनै अवस्थाको साक्षीका रूपमा स्थिर राख्न सक्छ, ऊ नै 'वीरेश' अर्थात् वीरहरूको स्वामी वा आफ्नो चेतनाको अधिपति बन्छ।

यो सूत्रले साधकलाई आफ्नो अनुभवको केन्द्रमा फर्कन आह्वान गर्दछ। जब हामी यी तीन अवस्थाहरूको भोक्ता (अनुभवकर्ता) को रूपमा आफूलाई चिन्छौँ, तब हामी बाह्य संसारका परिवर्तनहरूबाट विचलित हुँदैनौँ। जो यो तीनवटा अवस्थाको पार पुग्छ, उसले नै शिवत्वको अनुभव गर्दछ र आफ्नो आन्तरिक शक्तिमा पूर्ण अधिकार प्राप्त गर्दछ।

Contemplation

आज दिनभरि तपाईंले जुनसुकै काम गर्दा वा जुनसुकै अवस्थामा रहँदा (जाग्दा, सपना देख्दा वा गहिरो निद्रामा), आफूलाई ती अवस्थाहरूको अनुभव गर्ने एक 'साक्षी' को रूपमा सम्झने प्रयास गर्नुहोस्। आफूलाई प्रश्न गर्नुहोस्: "के म यो अनुभव गर्ने चेतना हुँ, कि म केवल अनुभव भइरहेको घटना हुँ?" यो बोधले तपाईंलाई परिस्थितिहरूको दासबाट मुक्त गरी आफ्नो चेतनाको स्वामी बनाउनेछ।