Sutra 1.20

Translation

भूत सन्धान भूत पृथक्त्व भूत संघट्टाः (Bhūta-sandhāna-bhūta-pṛthaktva-bhūta-saṃghaṭṭāḥ) अर्थात्: तत्वहरूको (भूतहरूको) एकीकरण, तत्वहरूको पृथकीकरण र तत्वहरूको पुनर्गठन।

Meaning

यस सूत्रमा योगीको चेतनाले बाह्य जगतका तत्वहरूलाई कसरी हेर्छ र तिनमाथि कस्तो नियन्त्रण राख्छ भन्ने कुरा बताइएको छ। जब योगी पूर्णरूपमा शिवत्वमा स्थित हुन्छ, तब उसले सम्पूर्ण सृष्टि आफ्नै चेतनाको विस्तार हो भन्ने बोध गर्छ। 'भूत सन्धान' को अर्थ हो, छरिएका तत्वहरूलाई आफ्नो चेतनामा एकीकृत गर्नु। 'भूत पृथक्त्व' भनेको ती तत्वहरूलाई एकअर्काबाट भिन्न वा स्वतन्त्र रूपमा देख्ने क्षमता हो, जसले गर्दा कुनै पनि वस्तुमा योगीको आसक्ति रहँदैन।

'भूत संघट्टा' भनेको ती तत्वहरूलाई आफ्नो इच्छाअनुसार पुनः संयोजित गर्ने शक्ति हो। यो कुनै जादुगरी होइन, बरु यो बोध हो कि सृष्टिका सबै पदार्थहरू मूलतः चेतनाकै विभिन्न रूप हुन्। जब योगीले आफ्नो चेतनालाई शिवको अवस्थामा स्थिर राख्छ, तब उसलाई पदार्थको बन्धनले छुँदैन र उसले पदार्थको प्रकृतिलाई आफ्नो इच्छाअनुसार परिवर्तन वा सञ्चालन गर्न सक्ने सामर्थ्य प्राप्त गर्छ।

Contemplation

आज दिनभरि तपाईंले देख्ने कुनै पनि वस्तु—चाहे त्यो रूख होस्, ढुङ्गा होस् वा मानिस—तिनीहरूलाई केवल जड वस्तुको रूपमा नहेर्नुहोस्। बरु, यो विचार गर्नुहोस् कि यी सबै तत्वहरू तपाईंको आफ्नै चेतनाको स्पन्दनबाट बनेका हुन्। जब तपाईं कुनै वस्तुलाई छुनुहुन्छ वा देख्नुहुन्छ, तब यो महसुस गर्नुहोस् कि त्यो वस्तु र तपाईंको चेतनाको बीचमा कुनै वास्तविक पर्खाल छैन; ती सबै एउटै शिव-चेतनाका विभिन्न रूपहरू हुन्। यो बोधले तपाईंलाई बाह्य संसारको अधीनताबाट मुक्त गरी आफ्नो भित्री सत्ताको केन्द्रमा स्थिर राख्न मद्दत गर्नेछ।