← Shiva Sutras
Prathama Unmesa — Shambhavopaya

Sutra 1.3

योनिवर्गः कला शरीरम्

Translation

योनिवर्गः कला शरीरम् (Yonivargah kala shariram) उत्पत्तिका स्रोतहरू (योनिवर्ग) र सीमित शक्तिहरू (कला) नै शरीर हुन्।

Meaning

यस सूत्रले हामीले अनुभव गर्ने 'शरीर' को वास्तविक स्वरूपलाई उजागर गर्दछ। सामान्यतया हामी शरीरलाई हाड-मासुको पिण्ड मात्र ठान्छौं, तर कश्मीर शैव दर्शनअनुसार, यो शरीर भनेको चेतनाको संकुचित अवस्था हो। 'योनिवर्ग' भन्नाले सृष्टिको आधार वा स्रोतहरूलाई बुझाउँछ, जसबाट सम्पूर्ण जगतको विस्तार हुन्छ। 'कला' भन्नाले ती सीमित शक्तिहरूलाई जनाउँछ जसले असीमित शिव-चेतनालाई खुम्च्याएर एउटा सीमित 'म' वा 'अहंकार' को घेराभित्र कैद गर्दछ।

तसर्थ, यो शरीर कुनै जड वस्तु होइन, बरु यो त चेतनाको एक विशिष्ट घनत्व वा संकुचन हो। जब हामी यो बुझ्छौं कि हाम्रो शरीर र इन्द्रियहरू बाहिरी जगतबाट आएका होइनन्, तर ती स्वयं शिवकै शक्तिहरूको सीमित अभिव्यक्ति हुन्, तब हामी देह-भावबाट मुक्त भई आफ्नो वास्तविक स्वरूपतर्फ फर्कन सक्छौं। यो सूत्रले हामीलाई शरीरलाई घृणा वा उपेक्षा गर्न होइन, बरु यसलाई चेतनाको एक मन्दिरको रूपमा हेर्न सिकाउँछ।

Contemplation

आज दिनभरि, जब तपाईं आफ्नो शरीरको कुनै पनि भाग वा इन्द्रियको प्रयोग गर्नुहुन्छ, तब एक क्षण रोकिनुहोस्। यो महसुस गर्ने प्रयास गर्नुहोस् कि यो शरीर जड पदार्थ होइन, तर तपाईंको आफ्नै चेतनाको एक स्पन्दन हो। तपाईंले गर्ने प्रत्येक क्रिया—हिँड्नु, बोल्नु वा हेर्नु—त्यो सीमित शक्ति (कला) को खेल हो। आफूलाई यो शरीरभित्र थुनिएको जीव नठान्नुहोस्, बरु यो शरीरलाई चेतनाले धारण गरेको एउटा उपकरणको रूपमा हेर्नुहोस्।

A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.

Does this reading ring true?
Get your free birth chart → Sign in and the readings shift to your own placements.

Go deeper