Sutra 3.1
अनुवाद
आत्मा चित्तम् (Aatmaa Chittam) आत्मा नै चित्त हो।
अर्थ
यस सूत्रले अद्वैत शैव दर्शनको गहिरो रहस्य उजागर गर्दछ। यहाँ 'चित्त' भन्नाले सामान्य मानसिक वृत्ति वा विचारको प्रवाह मात्र नभई, त्यो शुद्ध चैतन्य हो जसले स्वयंलाई विभिन्न रूपमा अभिव्यक्त गर्दछ। जब हामी आफ्नो चेतनाको गहिराइमा पुग्छौँ, तब हामीले बुझ्छौँ कि जसलाई हामीले 'म' वा 'व्यक्तिगत मन' भनेर सीमित ठानेका थियौँ, त्यो वास्तवमा शिवको नै एक अंश वा स्वरूप हो।
साधारण अवस्थामा हामी चित्तलाई विषय-वस्तु र विचारहरूको समूह मान्छौँ, तर यो सूत्रले हामीलाई त्यो सीमितताबाट माथि उठाउँछ। जब चित्त बाह्य विषयहरूबाट मुक्त हुन्छ, तब त्यो आफ्नो वास्तविक स्वरूप 'आत्मा' मा स्थित हुन्छ। तसर्थ, आत्मा र चित्तमा कुनै भिन्नता छैन; भिन्नता केवल हाम्रो हेर्ने दृष्टिकोणमा मात्र छ। अज्ञानतामा चित्त संसार बन्छ, र ज्ञानमा चित्त नै शिवको प्रकाश बन्छ।
चिन्तन
आज दिनभरि, जब तपाईंको मनमा कुनै विचार वा भावना उत्पन्न हुन्छ, त्यसलाई बाह्य नमान्नुहोस्। त्यो विचारलाई 'आत्माको नै एक तरङ्ग' को रूपमा हेर्ने प्रयास गर्नुहोस्। केही क्षणका लागि विचारको पछाडि रहेको 'द्रष्टा' वा 'प्रकाश' मा स्थिर हुनुहोस् र अनुभव गर्नुहोस् कि तपाईंको मन नै त्यो अनन्त चैतन्यको एक खेल हो।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.