Sutra 3.12

अनुवाद

धी वशात् सत्त्व सिद्धिः बुद्धिको वशबाट (अथवा एकाग्रताबाट) साधकको वास्तविक स्वरूपको सिद्धि हुन्छ।

अर्थ

यस सूत्रमा 'धी' शब्दले केवल बौद्धिक ज्ञानलाई मात्र नभई साधकको दृढ संकल्प र एकाग्रताको शक्तिलाई जनाउँछ। जब साधकले आफ्नो चेतनालाई बाह्य विषयहरूबाट हटाएर पूर्णतः आत्म-केन्द्रित गर्दछ, तब उसको संकल्प शक्तिले एक विशेष दिशा लिन्छ। यो अवस्थामा मनको चञ्चलता समाप्त हुन्छ र साधक आफ्नो वास्तविक स्वरूप (शिवत्व) को अनुभव गर्न सक्षम हुन्छ।

यसलाई 'अणवोपाय' को सन्दर्भमा हेर्दा, यहाँ साधकले आफ्नो सीमित बुद्धि र इच्छाशक्तिको प्रयोग गरेर आत्म-साक्षात्कारको मार्ग प्रशस्त गर्दछ। जब बुद्धि पूर्ण रूपमा शुद्ध र स्थिर हुन्छ, तब साधकले बाह्य जगतको भ्रमबाट मुक्त भएर आफ्नो भित्री सत्ताको प्रकाशलाई देख्न थाल्छ। यो सिद्धि आकस्मिक नभई साधकको निरन्तर ध्यान र संकल्पको परिणाम हो।

चिन्तन

आज दिनभरि तपाईंले गर्ने कुनै पनि काममा आफ्नो पूर्ण ध्यान लगाउने प्रयास गर्नुहोस्। जब तपाईं कुनै कार्य गरिरहनुभएको हुन्छ, तब मनलाई अन्यत्र भौतारिन नदिनुहोस्। काम गर्दा 'म यो गरिरहेको छु' भन्ने अहंकारभन्दा पनि 'म पूर्ण एकाग्रताका साथ यो कार्यमा समर्पित छु' भन्ने भाव राख्नुहोस्। कार्यको अन्त्यमा त्यो एकाग्रतालाई आफ्नो भित्री शान्त स्वरूपतर्फ फर्काउने अभ्यास गर्नुहोस्।