Sutra 3.26
अनुवाद
शरीर वृत्तिव्रतम् (śarīra vṛttivratam) शरीरको क्रिया नै व्रत हो।
अर्थ
यस सूत्रमा, साधकले आफ्नो शरीरका सामान्य दैनिक क्रियाकलापहरूलाई नै एक आध्यात्मिक अनुष्ठान वा 'व्रत' को रूपमा हेर्नुपर्ने कुरा बताइएको छ। सामान्यतया, हामी सांसारिक कार्य र आध्यात्मिक साधनालाई अलग-अलग मान्छौं, तर यहाँ शिवसूत्रले शरीरका हरेक गतिविधिको पछाडि रहेको चेतनाको बोध गर्न आग्रह गर्दछ। जब साधकले आफ्नो शरीरका क्रियाहरूलाई शिवको नै अभिव्यक्ति वा खेलको रूपमा अनुभव गर्न थाल्छ, तब ती क्रियाहरू स्वत: 'व्रत' वा पवित्र अनुष्ठान बन्न पुग्छन्।
यसको अर्थ शरीरलाई कष्ट दिने वा बाह्य नियममा बाँध्ने होइन, बरु शरीरका हरेक वृत्ति वा कार्यमा पूर्ण सजगता (Awareness) राख्नु हो। जब भोजन गर्नु, हिँड्नु वा बोल्नु जस्ता कार्यहरूमा कर्तापनको अहंकार विलीन हुन्छ र ती कार्यहरू केवल चेतनाको स्फुरणको रूपमा देखिन्छन्, तब साधकले संसारको बीचमा रहेर पनि शिवत्वको अनुभव गर्न थाल्छ। यो अनाभोपायको उच्च अवस्था हो, जहाँ शरीर नै मन्दिर बन्छ।
चिन्तन
आज दिनभरि तपाईंले गर्ने कुनै पनि एक सामान्य कार्य—जस्तै पानी पिउनु वा हिँड्नु—लाई पूर्ण सजगताका साथ गर्नुहोस्। त्यो कार्य गर्दा 'म गरिरहेको छु' भन्ने भावनालाई त्यागेर, 'यो शरीरको माध्यमबाट शिवको शक्ति नै क्रियाशील छ' भन्ने भावमा रहनुहोस्। आफ्नो शरीरको हर चाललाई एक पवित्र अर्घ्य वा पूजाको रूपमा हेर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.