← Shiva Sutras
Tritiya Unmesa — Anavopaya

Sutra 3.29

योऽविपस्थो ज्ञानहेतुश्च

Translation

योऽविपस्थो ज्ञानहेतुश्च (yo’vipastho jñānahetuśca) जुन व्यक्ति आफ्नो स्वरूपमा अवस्थित छ, उही वास्तविक ज्ञानको हेतु (कारण) हो।

Meaning

यस सूत्रले साधकको अवस्थाको वर्णन गर्दछ। 'योऽविपस्थः' को अर्थ हो जसले आफ्नो आत्म-स्वरूप वा शिव-तत्वलाई कहिल्यै छोड्दैन। बाह्य जगतको कोलाहल वा सांसारिक अनुभवहरूमा डुबेको भए तापनि, जसको चेतना आफ्नो केन्द्रमा स्थिर छ, उही व्यक्ति वास्तविक ज्ञानको स्रोत हो।

यस्तो साधकले बाह्य शास्त्र वा गुरुको उपदेशलाई मात्र पछ्याउँदैन, बरु आफ्नो आन्तरिक बोधबाट सत्यलाई साक्षात्कार गर्दछ। जब चेतना आफ्नो स्वरूपमा अविचल रहन्छ, तब सबै प्रकारका द्वैत र भ्रमहरू आफैं समाप्त हुन्छन्। ज्ञान बाहिरबाट प्राप्त गरिने वस्तु होइन, तर आफ्नो स्वरूपमा स्थित हुनु नै परम ज्ञानको उदय हुनु हो।

Contemplation

आज दिनभरि तपाईं जुनसुकै कार्यमा व्यस्त हुनुहोस्, हरेक केही समयको अन्तरालमा आफूलाई सोध्नुहोस्: "के मेरो ध्यान मेरो केन्द्रमा छ?" कुनै पनि बाह्य घटना वा विचारले तपाईंलाई आफ्नो शान्त केन्द्रबाट विचलित हुन नदिनुहोस्। बाहिरी संसारमा सक्रिय रहँदा पनि आफ्नो भित्री स्वरूपको साक्षी बन्नु नै यो अभ्यासको सार हो।

A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.

Does this reading ring true?
Get your free birth chart → Sign in and the readings shift to your own placements.

Go deeper