Sutra 3.31
अनुवाद
स्थिति लयौ।
अर्थ
यस सूत्रले साधकको चेतनाको अवस्था र त्यसको विलीन हुने प्रक्रियाको चर्चा गर्दछ। स्थिति भन्नाले साधकको आफ्नो स्वरूपमा वा आफ्नो इष्टमा स्थिर रहनु हो। जब यो स्थिरता पूर्ण हुन्छ, तब साधकको पृथक अस्तित्व वा अहंको भाव लय हुन्छ, अर्थात् विलीन हुन्छ। यहाँ लयको अर्थ नाश हुनु होइन, बरु सानो सीमित 'म' को भाव विराट् शिव-चेतनामा मिसिनु हो।
यो सूत्रले हामीलाई सिकाउँछ कि आध्यात्मिक यात्रामा स्थिरता नै सबैभन्दा ठूलो शक्ति हो। जब मन पूर्ण रूपमा एकाग्र भएर आफ्नो स्रोतमा अडिन्छ, तब द्वैतको भाव स्वतः हराउँछ। साधकले बाह्य जगतका विषयहरूबाट आफ्नो चेतनालाई फर्काएर जब भित्री केन्द्रमा दृढतापूर्वक राख्छ, तब अहंकारको पर्दा हट्छ र शुद्ध बोधको उदय हुन्छ।
चिन्तन
आज दिनभरि तपाईंले गर्ने कुनै पनि काममा, चाहे त्यो हिँड्नु होस्, बोल्नु होस् वा खानु होस्, आफ्नो ध्यानलाई पूर्ण रूपमा त्यही क्रियामा केन्द्रित गर्नुहोस्। काम गरिरहँदा बीच-बीचमा केही क्षणका लागि पूरै स्थिर हुनुहोस् र आफूलाई सोध्नुहोस्— "म यो क्रिया गरिरहेको छु कि यो क्रिया मभित्र भइरहेको छ?" आफ्नो काम र गर्ने कर्ताबीचको भिन्नता मेटिने गरी त्यो स्थिरतामा डुब्ने प्रयास गर्नुहोस्।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.