Sutra 3.36

अनुवाद

भेद तिरस्कारे सर्गान्तर कर्मत्वम् (Bheda tiraskāre sargāntara karmatvam)

द्वैत वा भेदको तिरस्कार (अस्वीकार) गर्दा, अर्को सृष्टिको निर्माण गर्ने सामर्थ्य प्राप्त हुन्छ।

अर्थ

जब साधकले आफ्नो चेतनामा रहेको 'म' र 'अन्य' वा 'आत्मा' र 'जगत' बीचको भेदलाई पूर्ण रूपमा पन्छाउँछ, तब ऊ आफ्नो सीमित मानवीय चेतनाबाट मुक्त हुन्छ। यो अवस्थामा साधकको संकल्प साधारण नभएर शिवतुल्य हुन्छ। जसरी परमेश्वरले आफ्नो इच्छाशक्तिद्वारा सम्पूर्ण ब्रह्माण्डको रचना गर्नुहुन्छ, त्यसरी नै साधकले पनि आफ्नो शुद्ध बोधको स्तरबाट नयाँ सृष्टिको निर्माण गर्न सक्दछ।

यहाँ 'सर्गान्तर' भन्नाले भौतिक संसारभन्दा भिन्न, चेतनाको नयाँ आयाम वा अनुभवको लोक सिर्जना गर्ने क्षमतालाई बुझाउँछ। जब द्वैतको पर्दा हट्छ, तब साधक कर्ता र भोक्ताको संकुचित घेराबाट बाहिर निस्केर विशुद्ध सृजनात्मक शक्तिको स्रोतमा स्थित हुन्छ। यो शक्तिको प्रयोग तब मात्र सम्भव हुन्छ जब साधकको अहंकार पूर्ण रूपमा विलीन भई ऊ शिवको इच्छासँग एकाकार हुन्छ।

चिन्तन

आज दिनभरि तपाईंले गर्ने कुनै पनि काममा 'म' र 'मेरो काम' वा 'म' र 'अरू' बीचको विभाजनलाई सूक्ष्म रूपमा नियाल्नुहोस्। जब तपाईं कुनै कार्यमा पूर्ण रूपमा डुब्नुहुन्छ, तब त्यहाँ कर्ताको अहंकारलाई छोडेर केवल कार्यको प्रवाहमा मात्र केन्द्रित हुने प्रयास गर्नुहोस्। के तपाईंले आफ्नो मनको कुनै यस्तो क्षण अनुभव गर्न सक्नुहुन्छ जहाँ 'भेद' छैन, केवल शुद्ध अस्तित्व छ? त्यो क्षणमा तपाईंको संकल्पमा कस्तो स्पष्टता आउँछ, त्यसलाई अवलोकन गर्नुहोस्।