Sutra 3.39
Translation
चित्त स्थितिवच्छरीर करणं बाह्येषु
चित्तको स्थितिको जस्तै गरी शरीर र इन्द्रियहरूलाई बाह्य विषयहरूमा स्थापित गर्नु।
Meaning
यो सूत्रले योगीलाई आफ्नो चेतनाको केन्द्रलाई बाह्य जगतमा कसरी विस्तार गर्ने भन्ने विधि सिकाउँछ। जसरी योगीले आफ्नो चित्तलाई भित्री आत्मतत्वमा स्थिर राख्न सक्छन्, त्यसै गरी अब उनले आफ्नो शरीर र इन्द्रियहरूलाई पनि त्यही पूर्ण चेतनाको भावमा राखेर बाह्य संसारमा विचरण गर्नुपर्छ। बाह्य विषयहरू अब माया वा भ्रम नभई शिवको नै अभिव्यक्ति हुन् भन्ने बोध हुनु नै यसको सार हो।
यस अवस्थामा योगीको लागि भित्री समाधि र बाह्य संसारको क्रियाकलापबीच कुनै भेद रहँदैन। जब शरीर र इन्द्रियहरू पूर्णतः आत्म-चेतनामा स्थित हुन्छन्, तब बाह्य जगतको अनुभव पनि शिवमय नै हुन पुग्छ। यो द्वैतको अन्त्य र सर्वत्र एकत्वको अनुभूति गर्ने अभ्यास हो।
Contemplation
आज दिनभरि तपाईंले जुनसुकै काम गर्दा वा बाह्य वस्तुहरू देख्दा, ती वस्तुहरूलाई 'पर' नठान्नुहोस्। आफ्नो शरीर र इन्द्रियहरूले जुन संसारलाई अनुभव गरिरहेका छन्, त्यो अनुभव गर्ने चेतना र अनुभव गरिने वस्तु दुवै एउटै शिव-तत्वको स्पन्दन हो भन्ने भावमा रहनुहोस्। काम गर्दा आफ्नो शरीरलाई एक निर्जीव यन्त्र नभई चेतनाको गतिशील स्वरूपको रूपमा अनुभव गर्ने प्रयास गर्नुहोस्।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.