Sutra 3.45
Translation — a faithful, literal English rendering of the Sanskrit.
भूयः (फेरि/पुनः) स्यात् (हुनेछ) प्रतिमीलनम् (आफ्नो वास्तविक स्वरूपमा विलय वा मिलन)।
Meaning — 2–3 short paragraphs unfolding the philosophical sense.
यो सूत्रले साधकको चेतनाको अन्तिम अवस्थालाई संकेत गर्दछ। जब साधकले आफ्नो व्यक्तिगत अहम् र बाह्य जगतको भिन्नतालाई मेटाइसक्छ, तब उसको चेतना पूर्ण रूपमा शिवतत्वमा विलीन हुन्छ। यहाँ 'प्रतिमीलनम्' को अर्थ आफ्नो वास्तविक स्वरूप, अर्थात् परमसिवसँग पुनः एक हुनु हो। यो कुनै नयाँ प्राप्ति होइन, बरु आफूमाथि लागेको अज्ञानको आवरण हटेपछि हुने स्वभाविक मिलन हो।
यस अवस्थामा साधकले संसारलाई आफूभन्दा अलग देख्दैन। उसले अनुभव गर्छ कि सम्पूर्ण सृष्टि उसको आफ्नै चेतनाको विस्तार हो। जब यो बोध स्थायी हुन्छ, तब साधकको चेतना बाह्य विषयहरूमा अल्झिएर रहँदैन, बरु निरन्तर आफ्नो स्रोतमा फर्किरहन्छ। यो नै पूर्ण आत्मसाक्षात्कारको स्थिति हो जहाँ द्वैतको अन्त्य हुन्छ।
Contemplation — one concrete practice or reflection to carry into the day.
आज दिनभरि तपाईंले गर्ने हरेक कार्य र देख्ने हरेक वस्तुलाई 'आफ्नै चेतनाको खेल' को रूपमा हेर्ने प्रयास गर्नुहोस्। जब तपाईं कसैलाई भेट्नुहुन्छ वा कुनै काम गर्नुहुन्छ, तब एक क्षण रोकिनुहोस् र सोच्नुहोस्— 'के यो वस्तु वा व्यक्ति मभन्दा बाहिर छ, कि यो मेरो आफ्नै चेतनाको प्रतिबिम्ब हो?' हरेक दृश्य वा अनुभव पछि, आफ्नो मनलाई त्यो दृश्यबाट हटाएर पुनः आफ्नो हृदयको केन्द्रमा फर्काउनुहोस्। यो अभ्यासले तपाईंलाई बाह्य संसारमा हराउनबाट बचाउँछ र आफ्नो वास्तविक स्वरूपसँग जोड्न मद्दत गर्दछ।
A contemplative reading in the spirit of the Kashmir Shaivism (Trika / non-dual Tantra) tradition — an aid to reflection, not a substitute for a living teacher or the classical commentaries.